3.3.3Buitenlandse onderzoekers

Dit overzicht geeft aan hoe de verdeling van EU en niet-EU onderzoekers evolueerde tijdens de periode 2010-2020 in de verschillende fases van een academische carrière. Hoewel het aandeel niet-Belgen globaal gezien in alle academische functies is toegenomen in de voorbije tien jaar, situeert de internationalisering van het onderzoekslandschap in Vlaanderen zich voornamelijk op het niveau van jonge onderzoekers met extern gefinancierde, tijdelijke contracten.

Het aandeel buitenlandse onderzoekers aan de Vlaamse universiteiten lijkt zich te stabiliseren de laatste jaren. Dit aandeel blijft in 2020 het hoogst op WP-doctoraal (38%) en WP-postdoctoraal niveau (48%) en het laagst onder de assistenten (12%) en het professorenkorps (12%). 

Zoals reeds vermeld, zijn met ingang van het academiejaar 2013-2014 de academische hogeschoolopleidingen volledig geïntegreerd in de universiteiten. Bijgevolg zijn ook de betrokken personeelsleden van het onderwijzend personeel overgekomen naar de universiteiten. Het aandeel buitenlanders in het Onderwijzend Personeel dat naar de universiteiten overgegaan is na de integratie van de academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten, is met bijna 2,91% zeer beperkt. Deze buitenlanders zijn bijna steeds uit de EU afkomstig (2,73%).

Figuur 2a. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2010-2020

ZAP (zelfstandig academisch personeel)*

BelgAnder EUNiet EU0%10%20%30%40%50%60%70%80%90%100%Aandeel onderzoekers20102011201220132014201520162017201820192020010203040506070809010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2010-2020

* Het ZAP is enkel het ZAP in strikte zin. Het ander ZAP wordt niet meegenomen (o.a. gastprofessor, gepensioneerd ZAP-lid die als bezoldigd emeritus verder werkt ten laste van de werkingsuitkeringen, hoofdbibliothecaris).

 

Figuur 2b. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2010-2020

AAP (assisterend academisch personeel)*

BelgAnder EUNiet EU0%10%20%30%40%50%60%70%80%90%100%Aandeel onderzoekers20102011201220132014201520162017201820192020010203040506070809010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2010-2020

* Het AAP zijn de assistenten, doctor-assistenten, praktijkassistenten en de tijdelijk pedagogisch en wetenschappelijk medewerkers.

Figuur 2c. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2010-2020

WP Doctoraal (wetenschappelijk personeel en bursalen, contractueel predoctoraal)

BelgAnder EUNiet EU0%10%20%30%40%50%60%70%80%90%100%Aandeel onderzoekers20102011201220132014201520162017201820192020010203040506070809010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2010-2020

Figuur 2d. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2010-2020

WP Postdoctoraal (wetenschappelijk personeel en bursalen, contractueel postdoctoraal)

BelgAnder EUNiet EU0%10%20%30%40%50%60%70%80%90%100%Aandeel onderzoekers20102011201220132014201520162017201820192020010203040506070809010020102011201220132014201520162017201820192020Niet EU: 14,08% BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers2010201120122013201420152016201720182019202002040608010020102011201220132014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2010-2020

Figuur 2e. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2014-2020

Integratiekader OP1 (Onderwijzend Personeel)*

BelgAnder EUNiet EU0102030405060708090100Aandeel onderzoekers201420152016201720182019202001020304050607080901002014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU020406080100Aandeel onderzoekers20142015201620172018201920200204060801002014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU020406080100Aandeel onderzoekers20142015201620172018201920200204060801002014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2014-2020

* OP 1 (Onderwijzend Personeel groep 1): de lector en de hoofdlector.

Figuur 2f. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2014-2020

Integratiekader OP2 (Onderwijzend Personeel)*

BelgAnder EUNiet EU0102030405060708090100Aandeel onderzoekers201420152016201720182019202001020304050607080901002014201520162017201820192020Niet EU: 0,46 BelgAnder EUNiet EU020406080100Aandeel onderzoekers20142015201620172018201920200204060801002014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU020406080100Aandeel onderzoekers20142015201620172018201920200204060801002014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2014-2020

* OP 2 (Onderwijzend Personeel groep 2): de assistent, de doctor-assistent en de werkleider.

Figuur 2g. Evolutie in het aandeel buitenlandse onderzoekers uit EU- en niet-EU-landen aan Vlaamse universiteiten, naar statuut, in 2014-2020

Integratiekader OP3 (Onderwijzend Personeel)*

BelgAnder EUNiet EU0%10%20%30%40%50%60%70%80%90%100%Aandeel onderzoekers201420152016201720182019202001020304050607080901002014201520162017201820192020Belg: 96,86% BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers20142015201620172018201920200204060801002014201520162017201820192020 BelgAnder EUNiet EU0%20%40%60%80%100%Aandeel onderzoekers20142015201620172018201920200204060801002014201520162017201820192020

Bron: VLIR personeelsstatistieken 2014-2020

* OP 3 (Onderwijzend Personeel groep 3): de docent, de hoofddocent, de hoogleraar en de gewoon hoogleraar.

Sterkst vertegenwoordigd onder de groep buitenlandse onderzoekers aan de Vlaamse universiteiten zijn de Nederlanders (677), gevolgd door onderzoekers uit Italië, Duitsland, China, India en Spanje.

Figuur 3. Meest voorkomende nationaliteiten onder het academisch en wetenschappelijk personeel aan Vlaamse universiteiten, 2010-2020 (in VTE), (uitgezonderd integratiekader)

NederlandChinaDuitslandItaliëIndiaFrankrijkPolenIranSpanjeRussische federatieV.S.RoemeniëGriekenlandGroot-BrittaniëTurkijeSoc. Republiek VietnamBulgarijeColombiaPortugal05001.0001.5002.0002.5003.0003.5004.0004.500Aantal nationaliteiten (in VTE)2010201120122013201420152016201720182019202005001000150020002500300035004000450020102011201220132014201520162017201820192020 NederlandChinaDuitslandItaliëIndiaFrankrijkPolenIranSpanjeRussische federatieV.S.RoemeniëGriekenlandGroot-BrittaniëTurkijeSoc. Republiek VietnamBulgarijeColombiaPortugal01.0002.0003.0004.000Aantal nationaliteiten (in VTE)201020112012201320142015201620172018201920200100020003000400020102011201220132014201520162017201820192020 NederlandChinaDuitslandItaliëIndiaFrankrijkPolenIranSpanjeRussische federatieV.S.RoemeniëGriekenlandGroot-BrittaniëTurkijeSoc. Republiek VietnamBulgarijeColombiaPortugal01.0002.0003.0004.000Aantal nationaliteiten (in VTE)201020112012201320142015201620172018201920200100020003000400020102011201220132014201520162017201820192020

Bron: VLIR-Personeelsstatieken 2010-2020

Volgende statuten worden opgenomen: ZAP in strikte zin, AAP (assistenten, doctor-assistenten, praktijkassistenten en de tijdelijk pedagogisch en wetenschappelijk medewerkers), wetenschappelijk personeel op doctoraal en postdoctoraal niveau. Het ander ZAP wordt niet meegenomen (o.a. gastprofessor, gepensioneerd ZAP-lid die als bezoldigd emeritus verder werkt ten laste van de werkingsuitkeringen, hoofdbibliothecaris).